Ludwik Lejzer Zamenhof

                       ( grafoanalizo )

Ludwik Lejzer Zamenhof

La unua pioniro, inter tiuj esperantaj, estas sendube Ludwik Lejzar Zamenhof, la ideinto de la lingvo esperanto.

Ĉi-sube vi trovos:

  • lian skribaĵon, datitan 26/11/1907, kiam li estis plimalpli 48-jara
  • kaj la koncernan grafoanalizaĵon, de mi plenumita laŭ la itala metodo de Girolamo Moretti (1879-1963), kiu estas la skolfondinto de la Itala grafologio
  • La grafologiaj signoj estas interkrampe en la teksto mem – Koncerne la esencan signifon de unuopaj grafologiaj signoj, mi donos klarigojn en la konstruenda kategorio “grafologio”, sed kompreneble la priskriboj estos nur indikativaj, ĉar ĉiu grafologia signo estas mezurebla kaj diversiĝas de homo al homo (ĉiu homo estas  Unika), krome ĉiu signo dinamike kunfluas kaj diverse aranĝas en la grafika kunteksto de ĉiu unuopula skribaĵo .

N. B. – Por via informo, se vi estas italaj esperantistoj, la italan version de ĉi tiu analizo vi trovas en la alia mia blogejo: https://lingvovojo.wordpress.com/2013/04/07/ludwik-lejzar-zamenhof/

LA SKRIBMANIERO DE ZAMENHOF – skribaĵo verkita la jaron 1907-an

La homo

Skrikanalizado permesas malkovri neevidentajn aspektojn kaj psikajn trajtojn pri la  personeco de mane-skribanto. Kion povas elmontri ĝi, kaj nuntempe, pri la karaktero de Zamenhof ?  pri kiu jam oni verkis kaj informadis multon?  Ĉu grafologio povus sciigi ion pli multe pri li? Ni vidu, do, kion.

Lia skribmaniero estas eksterordinara ekvilibroludo inter kontraŭaj fortoj, kiuj enradikiĝis en psika grundo fruktodona, abunda kaj produktiva je inspiroj. Tiamaniere oni povus resumi la esencan animon de la personeco de Zamenhof, tiu ĉi homo malgranda (malaltstatura) sed tiom grandanima rilate al idealoj strebitaj. La precipaj grafologiaj signoj estas vere multenombraj, kaj multaj el ili altgrade: temas do pri grundo vere fekunda psikologie, riĉa da sentoj, emocioj, atendoj, kaj lertoj.

El lia skribaĵo (jaro 1907) oni ekscias personon tre sentokapablan kaj delikateman al aliuloj, inklinan por helpi proksimulojn, distingitan kaj emocieblan sed kapablan, samtempe, regadi siajn emociojn kaj sentojn, kiuj estas de li vivataj tre intense. Li  ŝatas esti en kontakto kun aliaj; per tia simbiozo li mense kunpartoprenas en alies suferadoj kaj tia animstato tre multe suferigas lin intime. Skribo nur konfirmas kion oni jam scias, certe. Li enmemiĝas en alies statanimoj, kaj spertas empation (tion konfirmas la signoj: Subtila, Enŝoviĝeca-sinuaDekstrenklina,  kaj saltetanta, kun elementoj de vigleco,  kun  literoj “a-o” pinte nefermitaj, kun la ĉeesto de maloftaj kvankam tre limigitaj  grafikaj ‘frizaĵoj’ (=senpensaj kaj spontanaj gestoj lokata precipe finlitere).

Lia inteligento, sagaca kaj intuicia, spirite mistikema, utiligas ankaŭ informojn el siaj spertoj kaj logikon en rezonado. La objektivaj datumoj de la realo tre rapide intuiciitaj – jen pro teknika kaj pristuda liaj postuloj, jen pro evidenta lia memplezuro – estas ekkomence esplorataj per komparo inter kontraŭstaraj oponoj: tio signifas, ke li antaŭe serĉadas la ‘por’ kaj la ‘kontraŭ’ de la temoj, ĉar al li plaĉas apartigi kaj klasifiki laŭ valoroskalo (la signoj: Akuta, Tordiĝinta), por aliri je la fino al krea penso, kiu restarigas ordon inter teorio kaj praktiko, preter la antaŭvideblo, danke al originalaj individuaj logik-kunligoj.

Oni absolute ne povas lin difini ‘pedanta’ pro tia mensa kaj labora procedo, unue pro la fakto ke li scias formeti ĉiun skrupulecon, kaj due pro la fakto ke li tute posedas scivolemon, imagpovon, intelektan viglecon kaj dinamikecon por evolui kaj antaŭeniri. Li fakte havas “aktualiĝan spiriton” (la signoj: kunĉeesto de Malegala kun metodo-kaj-sen metodo, Saltleviĝa t.e. Saltetanta, Dinamika, Larĝa abunde inter la literoj neregulmaniere  kaj ne ĉiam same – tiaj aspektoj tradukeblas al emo al liberaleco – kaj Suprenira rilate al la baza linio).

La spertitaj internaj kontrastoj de ideoj kaj sentoj (Akuta), videblaj ankaŭ grafike,  perceptigas al li apartan vundeblon kaj eĉ malkvietiĝon, ĉar sentemo kaj introspektado transdonas al li konscion pri siaj mankoj (la signoj: Enŝoviĝa-sinua, Subtila, Kunligita bonege interlitere, kelkaj grafikaj korektetoj). El tio devenas al li tre oportuna memkritikemo kiu mildigas iluziojn kaj entuziasmojn; li estas fakte tre memkritika (signoj interplektitaj: Larĝeco inter la vortoj, Enŝoviĝa-sinua, parte Tordiĝinta) .

Li facilege asimilas sciojn kaj lernas; li tenas bonan memorkapablon, ĉar inklinas al koncepta sintezo; li scias bone sin organizi dumlabore (Kliniĝinta dekstren, Kunligita interlitere, Dinamikeca) kvankam en la analizita skribaĵo lia grafika ritmo ŝajnas pli rapidigita ol tiu plej kutima kaj natura al li (lia fiziologio suferas eleksterajn influojn) [ vidu noton 1 ].  Li urĝece finaranĝas taskojn, senhalte laboras, serĉadas senpaŭze motivaĵojn, aliajn trairendajn vojojn kaj lia spirito neniam estas trankvila, neniam ripozas (Rapida, Saltetanta, Malegala kun metodo kaj ankaŭ sen metodo). Sed verdire, kaj bonŝance, li neniam atingas senpaciencan staton (tute mankas tiu signo). Li povus vivi ĉagrenigajn emociajn eksaltojn, abrupte entuziasmiĝi, iomete kiel farus muzikisto: li neniam haltas ĉe unuopa noto, sed serĉadas variaciojn sur la temo. Ĝuste tia senĉesa interna kaj sensa-senta ŝanĝiĝo (grafike videbla ĉefe en la ĝenerala variemo, en la milimetra alteco de la multformaj alfabetaj literoj, kaj en ties grafikaj eksaltoj) elmontras lian pasiemon kaj lian penadon por atingi harmonion de eroj. Vere, ŝajnas al mi ke li serĉadas vorto-harmonion: unuopaj literoj rigardataj de li kiel muzikaj notoj, kaj unuopaj vortoj konsideritaj kiel muziknot-mezuroj, t.e. kiel okazas en ritmo de muzika mezuro (teknika termino) (Saltetanta, Akuta, Kunligitaj literoj,  Metoda malegaleco en la milimetra alteco de la literoj  estas ĉiuj signoj, kiuj  konfirmas lian plezuron kaj inspiron al kunmetado). Li estus povinta fariĝi,  profesie, muzikverkisto, ja, ne nur ludanto, pro latenta talento kaj senduba teknikemo. Pri tiu ĉi dispozicio, ne troveblas informoj en la historio de lia vivo, sed la grafologia metodo de Moretti senerare malkaŝigas al ni (implicite per la grafikaĵoj) tian lian muzikan inklinon kiu li transigas al vortoj.

Persisto kaj obstino karakterizas lin (Anguloj tipo B, Kunligita interlitere, Baza linio konservita malgraŭ la ekzisto de intensaj eksaltoj, Rigidaj stangoj); tio mirigas,  ĉar lia konstitucio estas malfortika kaj elmetita al risko de energifaloj, supozeble pro lia supernormala aktivecemo (Subtila signifas per si mem fortodelikatecon kaj malabundan energion, kaj en la skribo ĝi eĉ kelkfoje malintensiĝas…!).

Li kaptas kaj perceptas la realon ĝin skapetante (Mallarĝeco de la unuopaj literoj, Akuta, Malklara), li spontanee juĝas kavalire kaj noble ofereme (Larĝa interlitere kun la emo al Dilatita interlitere, Malfermo en la supra parto de literoj a-o) kaj havas ekscesan  kritikpovon, ĉefe kontraŭ si mem, ĉar li ne emas ofendi: sed tia re-eniro en si mem aperas kongrua intelekta mildigo de lia supermezura vigleco kaj malfermo en la ideoj; mi volas diri ke tia lia afekcia inhibicio povas korekti lian ekscesan teneriĝemon (ĉi-lasta estas esprimata per Larĝa inter la vortoj pli intensa ol Larĝa en la literoj, kaj pinte malfermiaj literoj a-o) kaj, intelekte, donas al li prudenton.

Pri la sentoj kaj la amoj –  Ĉar li facile, lerte kaj klarmense vidas alies bezonojn (Enŝoviĝema-sinua, Anguloj tipo C, Dekstrenklina), li kapablas esti amema kaj ĝentila, kaj alcele li povas ankaŭ submetiĝi al rezignoj (Anguloj tipo B, Baza linio konservita, Rigidaj stangoj multnombraj).  Ĉiukaze, la proksimulo estas de li konsiderita ĉiam PLI estiminda ol si (Dekstrenklina pro la intereso al socio, Literoj a-o pinte malfermitaj kiuj igas lin tre akceptema, kaj denove abunda Larĝa interlitere kiu montras lian malegoismon); sed tio ne signifas ke li estas cedema aŭ obeema temperamente, tute malsame (Akuta, Anguloj tipo B, Saltetanta). Li dialogas produktive por alveni interhomajn renkontopunktojn (la signo Enŝoviĝema, kiu esprimas psikologiajn kapablojn kaj empation) kaj tiamaniere li sukcesas  mildigi supozeblajn kaj neeviteblajn interhomajn konfliktojn. Kaj Zamenhof, dum sia vivo,  efektive spertis konfliktajn situaciojn: ekzemple, la provokan sintenon de Louis  de Beaufront kaj Couturat, kiuj kaŭzis skismon inter la esperantistaro, kreante la konkurantan lingvon IDO.  La Zamenhofa evitado de senproduktivaj konfliktoj , eble, devenas de la edukaj kaj religiaj instruoj de li ricevitaj de sia patrino.  Ĉiukaze, tiu lia konduto prudenta kaj diplomatia markas lian grandan konscion kaj tutcertan maturecon, kaj same stabilecon.

Al Zamenhof tute ne plaĉas komandi aliajn. Li, kiel ni vidis, ne ŝatas konfliktojn (Subtila) sed li kapablas kontraŭstari eventuale per argumentado (Akuta), kaj, laŭokaze, per potenca logik-povo (Enŝoviĝema plus Kunligita interlitere); li pozitive transigas al aliaj entuziasmon, donante al propraj ideoj kaj agoj sufiĉan dozon da ĉarmo kaj fervoro alcel-vide (kelkfoje supreniras la bazan linion kaj tio esprimas entuziasmon, Larĝa inter la literoj pro la rava liberaleco, Markita en kelkaj strekoj afero kiu donas al li emociiĝemon). Sed ĉi tiuj prientuziasmaj trajtoj rilatas specife la supran leteron analizitan, ĉar en aliaj liaj skribaĵoj mi konstatis lian neiluziiĝemon kaj eĉ ekscesan lacecon kaj sekvan maloptimismon).

Lia komunikemo estas spontana kaj sufiĉe diplomatia pro la profundaj nobleco kaj delikateco, kiujn li  ek de sia infanaĝo ĉiam esprimis kaj esprimas en ĉiuj siaj agoj, sintenoj kaj paroladoj (la tuta grafika kunteksto) kaj eĉ se interne li povus travivi tre intensajn ofendiĝemojn (Akuta, Anguloj tipo A kaj B), liaj indulgemo, psika trapenetro kaj sentemo  haltigas tiujn nervozecajn eksaltojn, kiuj povus ŝoki la sentemon de la proksimuloj. Lia sano certe estas influata de tiaj malekvilibrigaj internaj  kontrastoj, kaj li konscias pri siaj postulemoj. Zamenhof batalas kontraŭ siaj pravigeblaj egoismoj kaj bezonoj por sekvi aliajn enajn pli fortajn elanojn kiuj  puŝegas lin plejfavore al aliaj homoj (la socia medio, la proksimularo, la homaro). Pro tiaj fortaj impulsoj,  li emas forgesi sin mem kaj siajn naturajn aspirojn por doni pli da gravecon al la aliuloj kaj al ties postuloj. Estas iom da mistiko kaj mistifiko en sia serĉado de frateco por la tuta homaro (Literoj a-o pinte malfermitaj plus abunda Larĝeco  inter la literoj plus dekstrenklina). Lia vitala ritmo do fariĝas zorgoplena, urĝema, malregula, eĉ perturbata,  plimulte kiam la eksteraj premoj instigas lian publikan agadon kiun li ne rifuzas (energifaloj, skribado kiu falas progresive sub la linio, kaj kontraŭe estas la signo   Dinamika  kiu ne donas lin pacon kaj trankvilon ), kiel bone videblas en ĉi tiu grafikaĵo  kiam li metas sian subskribon….

————

[ 1 ]  Se oni bone observas la  vorteton “Via”, metitan antaŭ lia nomo en la subskribo,  la litero “i”  estas ne plu rekonebla, kaj aspektas kiel litero “o”, komplete ronda: lia dinamika moviĝo kuras kaj kuras rapide kaj postpuŝite, ekscese, direkte al dekstra flanko, sin disetendante horizontale.

Un pensiero riguardo “Ludwik Lejzer Zamenhof

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo di WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione /  Modifica )

Google photo

Stai commentando usando il tuo account Google. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione /  Modifica )

Connessione a %s...