Biografio pri Kazimierz Bein

supra-vice: Kazimierz Bein (Kabe), Brzestowski, Belmont,

sube: Grabowski, Zamenhof, Zakrzwewski ( 1906 )

bildofonto:   http://esperantofre.com/eeo/zamenhof/

_________________

          Kabe, pola esperanta pioniro (1872-1959), estas memorata ĉefe pro lia eksterordinara lingva influo kaj pro lia neniam klarigita kaj mistera apostateco rilate al esperanta movado.

          Per analizado de lia skribo (antaŭa artikolo) mi determinis kelkajn gravajn elementojn, kiuj povus iomete klarigi lian abruptan memvolan foriron el la esperanta movado, okazinta dum sia plej laŭdega esperanta aktiveco. Tiuj personecaj karakterizoj estas: lia intelekta vantemo kaj konscio pri sia intelekta supereco – lia karieremo – lia kunnaskita sendependeco kaj kontraŭkonformismo, per kiuj li ne estas taŭga labori teame, ĉar  – esence –  li ne vere kapablas adaptiĝi kaj akcepti alies konsilojn. Tiaj sumaj psikaj faktoroj estas probable la vera kaŭzo de liaj malakordoj kaj konfliktoj kun diversaj aliaj esperantistoj kaj kunlaborantoj. Sed li estis tiom inteligenta ne damaĝi Esperanton, kiu inter la artefaritaj lingvoj estis probable de li taksita kiel la plej efika, kvankam neperfekta. Li estis same inteligenta kompreni, ke damaĝiga agado kontraŭ Esperanto estus kiel damaĝi sian konkeritan reputacion, pro la fakto ke li dediĉis multon el siaj fortoj al tiu lingvo, kaj sukcese. Tia estas mia konkludo.

 biografieto

Sufiĉe ampleksajn informojn vi povas ankaŭ trovi rekte ĉe la esperanta versio de vikipedio: https://eo.wikipedia.org/wiki/Kabe

Li profesie estis, kiel Zamenhof, okulkuracisto kaj ekkonis unuafoje esperanton en 1887, sed fariĝis esperantisto (t.e. parolanto esperante) nur en 1903, 16 jarojn poste, kiam li renkontis persone Zamenhof. Tre baldaŭ li famiĝis en la Esperanta mondo, sub la pseŭdonimo Kabe, per traduko de Fundo de l’ Mizero de Sieroszewski, kiu aperis en la revuo Lingvo Internacia en 1904. Ekde 1906 li estis vicprezidanto de la Akademio. En 1911 li forlasis la movadon, kaj de tiam tute ne okupiĝis plu pri Esperanto. Tiuepoke li malpaciĝis kun Grabowski, Zakrzewski kaj aliaj, sed la esperantistaro ne povis kredi ke lokaj kaŭzoj povu vere rezignigi lin rilate al esperanta afero.

Liaj tradukoj estas tre ŝatataj. La plej gravaj estas La Faraono de Bolesław Prus kaj Vortaro de Esperanto (la unua unulingva vortaro, kun difinoj nur en esperanto). Ĝi estas ĉi tie:     https://www.pdf-archive.com/2014/01/26/kabe-1910-05-jan-2014/kabe-1910-05-jan-2014.pdf

Aliaj tradukitaĵoj estas: La Interrompita Kanto de Eliza Orzeszkowa / La Fumejo de l’ Opio de Władysław Reymont / Pola Antologio / Versaĵoj en Prozo de Ivan Turgenev / Patroj kaj Filoj de Ivan Turgenev / Elektitaj Fabeloj de la Fratoj Grimm / Internacia Krestomatio / Unua Legolibro / La Lasta de Władysław Stanisław Reymont / Bona Sinjorino de Eliza Orzeszkowa / En Malliberejo de E. Ĉirikov

Li ne verkis originalaĵojn en esperanto, li preferis traduki. Estas lia opinio, ke “la lingvo profitas pli multe per la tradukado, ol per libera originala verkado. La originala verkisto ĉiam iel povos eltiri sin, li simple ne uzos malfacilajn esprimojn aŭ simple donos aliajn anstataŭ ili.” (El Enciklopedio de Esperanto, eld 1933).

Intervjuata en 1931, dudek jaroj post kiam li foriris, kaj instigata de la intervjuanto klarigi pri la kialoj de lia movada forlaso, li parolas pri ne-progreso de Esperanto, kiun li ne rigardas solvo de la internacia lingvo. Restas fakto, ke – diverse de aliaj e-apostatoj – post sia foriro li ne subtenis aliajn planitajn internaciajn lingvojn…. kaj ne serĉadis… kaj tio dubigas pri lia malfrua klarigo.

Li restas en la historia kaj lingva memoro,  de Esperantujo, eĉ per nova termino : “kabei”, kiu troviĝas en vortaroj kaj diras tiel: “Fari kiel Kabe (pseŭdonimo de K. Bein) kiu, estinte tre vigla Esperantisto, subite kaj tute forlasis la movadon.

*

sed ni lasu ke li mem parolu pri sia esperantiĝo….

Jena teksto estas historia dokumento, eltirita de revuo UNIVERSO, numero 4, paĝoj 113-114-115, publikigita en 1909

_______________________________________________________

el la privata revuo-kolekto de konata esperantisto Antonio de Salvo, pri kiu mi invitas vin viziti la dulingvan retejon Esperanto-Vivo, tre  dokumentitan:  http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/author/antonio-de-salvo/

 

UNIVERSO 1909-4,113

UNIVERSO 1909-4,114

UNIVERSO 1909-4,115

__

 

 

– Epilogo –
1983 memorigo pri Kabe 1983 Lodz Bein-1A

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Okaze de la 21-a Tutpollanda Kongreso de Esperanto en Lodzo, en 1983, multaj geesperantistoj vizitis la tombojn de Esperanto-pioniroj, inter kiuj ankaŭ tiun pri Kazimierz Bein, kaj la maneskribita letero de esperantistino Zofia Kłopocka estas atesto de repaciĝo de Kabe kun la esperantistaro, pleje dum liaj lastaj vivojaroj, dum lia malsano, kiam esperantistoj elmontris al li sian sinceran amikecon.

Annunci

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione /  Modifica )

Google+ photo

Stai commentando usando il tuo account Google+. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione /  Modifica )

Connessione a %s...