Julio Baghy

     ( grafoanalizo  )                       

 ( 1891 – 1967 )   aktoro kaj poeto

LIA SKRIBMANIERO – en 1956 – kiam li estis 65-jaraĝa

 

________________  GRAFOLOGIA SLIPO  ________________

Grafologiaj signoj :

Paralela – Angula 7 sed kun mildigitaj refaldoj – Anguloj je tipo A kaj B  5 – Rigidaj stangoj 8 – kurbitaj stangoj 1 – retorditaj stangoj 1 – Larĝeco de la literoj 3 (=strikta) – Larĝeco inter la literoj 8 – Larĝeco inter la vortoj: grado inter 4 kaj 6, neregule – litera alteco (= kalibro) mezgrada kun variecoj metodaj – Ligita interlitere 8 kun kelkaj obstakloj (mov-embarasoj) – Baza linio rigore plutenata – Precizeme studita 8 kun kelkaj senkontrolaĵoj (forgeso de litero ‘a’ en la vorto ‘samideano’) – Dekstren-klina 7-8 – Klareca grafike 8 – Malrapida pro precizemo konfirmita de la Ekstrasigno pri flegmo en vorto ‘samideano’– Ekstrasigno pri subjektiveco en vorto ‘solidareco’ – Ekstrasigno pri troa aplombo (en la subskribo)

______________________________

PSIKA SKIZO

PRI LA PERSONECO DE

JULIO BAGHY

Lia masko

Eble, malmultaj povas pensi ke poeto – kiel Julio Baghy preszentiĝas – povas esti tiom rigora en sia estmaniero. Fakte, li estas skrupulema, kritikema kaj malmulte fleksebla (rigidaj stangoj, angula, akurata) kaj li firme persistas en siaj elektoj kaj en siaj vidpunktoj (la diritaj signoj kun baza linio plutenata). Lia ekstera konduto estas facile antaŭvidebla por la observantoj, ĉar li multe atentas al formo kaj al ŝajno (primeditita kun estetikaj artifikoj, ĉefe en la subskribo kaj beligoj en komencaj majusklaj literoj). Li ne lasas lokon por improvizado, kaj malfacile lia gesto estas netaŭga (klara kaj akurata, kaj kalibro mezgrada). Li estas tre postulema al si kaj al aliaj, kaj drasta en sia juĝo (stangoj rigidaj kaj paralela pro la rigideco kaj psika stereotipio, kaj baza linio plutenata pro la konstanteco; angula indikas enan kontrastemon).
Li tre atentas al sociaj konvenaĵoj, al kio lin ĉirkaŭas, sed ofte plenumas tion surface kaj observas ceremonie, kaj pro tio li facile povas lasi sin fortreni de klaĉaĵoj, kaj ne vere plejprofunde esplori la kialojn de homaj sintenoj (dekstren-klina, akurata, estetik-arta). Facile ofendiĝema kaj persista, li kapablus teni venĝemajn impulsojn kaj fariĝi senkompata (anguloj A kaj B, plifortigataj de la baza linio bone regata). Li havas tre bonan memorkapablon, ĉar lia atentemo kaj volo malofte distriĝas (klara kaj akurata, en ordema kunteksto kun kalibro ne granda)

 

Sindefendado estas neceso

Tamen….

…. malantaŭ lia masko, kiun li emas elmontri, vivas homo, kun sinceraj sentoj, ideoj kaj atendoj …. sentoj, ideoj kaj atendoj kiujn malfacile li sukcesas intime kunpartigi kun aliaj. Multaj estas liaj psikaj sinŝirmoj. Kelkfoje li fieras arogantece, malhumile (ekstrasigno pri troa aplombo), sed li faras tion nur konture, nur akcesore kaj hazarde, kiel rezervo, enscenige. Efektive li estis ankaŭ aktoro profesie, kaj povus esti ke li multon lernis el tiu teatra arto kaj enmetas lernitaĵojn en la realon. Ne temas pri vera ambicio, do, nur defendo de sia publika bildo. Bonvolu observadi lian subskribon: bone evidentiĝas la dirita aplomba gesto, ekzistanta ankaŭ en la vorto ‘vivon’.

 

Alia sindefendo estas ia ekstera aŭstereco: li ne volas aŭskulti, konsideras sin estiminda persono kaj devige aliaj devas tiel lin konsideri. Aliuloj ne devas lin malaprobi, ĉar lia pensado estas la plej ĝusta. Tia est-maniero donas rezulton: malproksimigi kiujn ne pensas kiel li (ekstra signo pri subjektiveco, videbla ĉe la fina litero ‘ o ‘ de vorto ‘solidareco’. Temas pri baraĵo kiun, simbole, li metas inter si kaj aliuloj.

La morala konscienco estas sekura

Sed li havas ankaŭ moralan konsciencon (ĉu pro rigora edukado, ĉu pro doloriga instruo de la vivo). Lia inklino vidigi al aliaj nur sian eksteran ‘maskon’ pensigas;  probable la kultura medio en kiu li vivis (ĉu socia, ĉu profesia, ĉu nacia aŭ familia… mi ne scius difini ekzakte) estis rimarkinde burĝa kaj maldelikate juĝema, kaj el tiuj entrudiĝoj li sin defendas per suspektemo kaj mem-malapero. Tra siaj literaturaĵoj kaj poeziaĵoj li sukcesas vibrigi kaj vidigi alian sento-kapablan spiriton, pli spritan kaj akutan, kiun en la ĉiutaga vivo li bridas kaj kaŝas. Tiamaniere li reekvilibrigas sian senton kaj reakiras sian identecon.

 

Lia verka stilo

Koncerne liajn poeziojn, lia stilo reproduktas certe lian kutiman inklinon zorgi pri la formo, sed emerĝigas lertajn teknikismojn kaj precizecon de parolo.   Per siaj verkoj, kaj danke al sia instinkta (intelekta) akuteco, li sukcesas vivigi kaj esprimi tre netajn, trafajn kaj psikajn bildojn, kaj situaciojn (angula sed mildigata do li ne estas vere ‘brula’, ‘akra’ –  malegala en la kalibro kiu donas al li iom da intuicia oksigeno, klara, belforma skribo). Liaj verkoj estis tre ŝatataj de la plejparto da esperantistoj, kiuj ne forgesis lin dum la paso de la tempo.

Nu, mi prezentas al vi versojn de unu el liaj poeziaĵoj, dediĉita “al unu el la poetofratoj” (mi tute ne havas informon pri kiu temas tiu ‘unu’). Ŝajnas al mi, ke ĝi bone montru la tute apartan personecon ĵus priskribitan:

al unu el la poetofratoj

(de J. Baghy, el libreto LA VAGABONDO KANTAS – 1937 Budapest

Mi neniam volis esti
de l’ poetoj – reĝo,
nek cerbumis pri l’ metriko,
nek pri l’ versoleĝo.
Mi nur kantas ritme rime
kiel mi deziras,
al Parnaso de l’ poetoj
mi ja ne aspiras.
Tre ridinde estus tie
sen kompreno muti
aŭ metrike korajn sentojn
“dokte” pridiskuti.
La moderna verso-arto
forĝas kaj poluras,
artifikas, elcerbumas,
per cezur’ mezuras,
sed ne tiel, kiel iam
grekoj – verspiedojn;
ĝi cezure tranĉas, buĉas
eĉ mem la poetojn.
La leganto streĉas menson,
sen kompreno ĝemas:
“Jen, poemo, vere brila,
sed pri kio temas?”

…….

____________________________________________________

Annunci

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione /  Modifica )

Google+ photo

Stai commentando usando il tuo account Google+. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione /  Modifica )

Connessione a %s...