biografio pri Rollet de L’Isle

Biografiaj notoj troviĝas malmultaj rilate al ĉi tiu pioniro de Esperanto, kiu nemulte estas konata de la plimulto.

Pri li oni scias ke li estas Franco (1859-1943), ke li studis ĉe Politeknika Instituto kaj fariĝis finfine milita hidrografiisto, kaj partoprenis multajn entreprenojn ĉi-teme por la Mararmeo. Same, pri lia persona vivo malmulton oni scias. Li verkis multajn artikolojn kaj interesajn verkaĵojn, franclingve, kaj oni publikigis postmorte, presita de la franca Ŝtato, en 1951, volumon: “Étude historique sur les ingénieurs hydrographes et le Service hydrographique de la marine, 1814-1914“. 

Pri lia esperantiĝo kaj poresperanta agado oni scias esence, ke li esperantiĝis en 1903, kaj estis fervora pacifisto. Li (kune kun Bricard, Chaussegros kaj Warnier, sed antaŭe ankaŭ kun Bourlet kiu mortis la 12an de aŭgusto 1913) kunorganizis la 10an Universalan Kongreson (UK) en Parizo, kongreso kiu bedaŭrinde ne okazos en 1914 pro la eksplodo de Unua Mondmilito. La preparojn de tiu pariza tutmonda kongreso, kiu certe estus sukcesonta, oni malfermis ekzakte la 2-an de aŭgusto 1914;  por tiu kongreso anoncis sin preskaŭ 4000! malsame ol 800/1000 kutimaj kongrespartoprenantoj! (noto 1).   Li rolis kiel Prezidanto de “Société pour la propagation de l’Espéranto” (1911-1923). Li fakte tute direktis la francan movadon de 1911 ĝis 1923. Membro de LK (Lingva Komitato) de 1909, kaj de ĝia Akademio en la Sekcio de teknikaj vortaroj, li estis Prez. de la Akademio de 1933. Li estis Ĝenerala Sekretario de ISAE, fakte li estis ankaŭ la unua redaktisto, en 1926, de “Bulteno de ISAE”, la oficiala tiuepoka organo de Internacia Scienca Asocio Esperantista, kiu grupigis sciencistojn el la tuta mondo (noto 2). Li estis ankaŭ ĉefkunlaboranto de “Enciklopedio de Esperanto” mem.

____________________ 

Notoj:

  1. informoj elprenitaj el la internacia eldono de HISTORIO KAJ ORGANIZO DE LA ESPERANTO-MOVADO, jaro 1932, zorgata de Ir. J. R. G. Isbrücker –  kaj el Enciklopedio de Esperanto, kaj el franca kaj esperanta vikipedioj
  2. Oni povas trovi serion da “Bulteno de ISAE” – ekde jaro 1926 ĝis la jaro 1939 –  ĉi tie, ĉe Esperanto-Muzeo en Vieno:    https://www.onb.ac.at/eo/bibliothek/sammlungen/kolekto-por-planlingvoj/digitaj-dokumentoj/periodajoj       

      (plej precize:  http://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno-plus?aid=e3i    ) el kie mi sube reproduktos unuajn du paĝojn :  

p. 1 – BULTENO de ISAE, n. 1 -1926
p. 2 – BULTENO de ISAE, n. 1 -1926
Li estas indikata kiel Ĝenerala Sekretario

Mokema karikaturo kiu certe ne deprenas valoron de lia seriozeco. Ja, ankaŭ tiuepoke – bonŝance – estis ŝercemuloj. Li ne estis la unua mokadita esperantisto

 

la personeco de Rollet de L’Isle

letero adresita al itala esperantisto R. Orengo – Rollet de L’Isle estas 74-jara

( 1859 – 1943 ) – grafoanalizo

Psikologia skizo pri la personeco de Maurice Rollet de L’Isle

Jam multon mi evidentigis rilate al personeco de Rollet de L’Isle, kiam mi komentariis la grafologiajn signojn en la sube metita “grafologia slipo” . Tiuj signoj, kiuj jam dum mezurado antaŭanoncas la esencajn psikologiajn karakterizojn de la analizito, daŭre interkruciĝas unu la alian, kaj rezultigas ke Rollet de L’Isle estis forta homo. Jen al vi, tuj, la rezulton de la skriboanalizado.

Inteligento: logiko kaj intuicio estas taŭgaj kaj konformaj al liaj analizaj kaj pliprofundiĝaj povoj. En lia skribo ne estas ekscesoj aŭ aŭdacaj impulsoj. Ĉio permesas al li havi pozitivan vidpunkton pri la vivo; estas loko por engaĝiĝo, por aga kontinueco cele al atingo de antaŭviditaj rezultoj. Malgraŭ ke li havas sendependan spiriton, estas vitala kaj decida pri siaj elektoj (kiujn li sukcesas trudi al aliuloj kaj respektigi) li preferas alveni neniam al voĉa  kolizio. Hiperkritiko ne apartenas al li. Tio igas lin simpatia, kaj alirebla persono.

Komunikokapablo: lia priskriba klareco kaj precizeco de parolo permesas al li bone komuniki, ne multvorte aŭ disuze sed persvade, ĉar li estas esenca kaj adekvata en la elekto de vortoj. Li estas memcerta, kaj esprimas tian karakterizaĵon ankaŭ tra efika komunikado.

Afekcio: kelkfoje li estas vere kruda al si, kaj emas tuje alveni al kerno de la demandoj. Li ne facile esterigas siajn sentojn. Li estas rezervita pri siaj personaj aferoj. Li povus renkonti malfacilojn eniri tujtuje en empation, partopreni. Li povus aperi silentema, iomete repuŝa aŭ enigma.

Socie: metafore, mi priskribus lin kiel “bona urso”, kiu kompreneble elmontras plene sian naturan forton, vitalan, sed kiu kapablas prijuĝi “la malamikon”, jen mildece kiam necesas, jen malafablece kaj reziste kiam perceptas senrajtan invadon ĉe sia “teritorio”. Li preferas konservi  ĝustajn distancojn, kaj eviti venĝemajn sintenojn kaj revanĉon. Li multe konscias pri si kaj emas ne verŝi sur aliajn homojn siajn respondecojn.

Talentoj: li havas facilan dispozicion al estrado, sed kiel ĉefo bonanima kaj esence justa. Li ne lasas sin influi per simpatioj aŭ malsimpatioj. Pro sia sobrecemo kaj lakoneco (ne nur dum konkludoj, sed ankaŭ dum procedoj) li povus bone sukcesi por diplomatiaj taskoj, ĉar li rikoltas kaj kaptas la plej utilajn kaj esencajn argumentojn kiuj favoras repaciĝon. Li havas intereson kaj dispozicion al temoj kiuj postulas grandan atenton kaj rimarkindan observadon (eĉ se ne pedanta), li preferas atingi sintezojn ol persisti en tro longaj analizadoj, li ŝatas fakojn kiuj postulas ĉiukaze koncentriĝon, sed ankaŭ samtempe decidkapablon kaj planadon. Mi ne taksas lin kiel esploristo, sed prefere organizanto aŭ rektoro en sciencaj organizoj.

___ Grafologia slipo ___

gradoj laŭ dekonoj:

  • sobra 8-9/10 = skribo sen ‘bukloj’ en literoj, simpla: sobrulo
  • literoj ‘m’ kaj ‘n’ arkformaj =  neceso sin defendi, fermiteco
  • vertikala 8 = malintimeco
  • baza linio plutenata 7-8 / linio suprenira 2 = firmeco kaj psika tenado, sed oni travidas ankaŭ moderan entuziasmon
  • markita unua-maniere (dikaj stangoj) 7 = sendependa spirito kiu sin imponas
  • ligita (interlitere) 7 = emo kunligi malsamajn ideojn, logiko
  • klara 7 = precizeco de parolo kaj  bona koncepto-esprimo
  • malegala kun metodo 7 = bona ago gvidata de intuo kaj imago-povo (intuicio)
  • angula skribo 6/10, precize:
    • anguloj je tipo A    4   = li akceptas sugestojn kaj alies kritikajn rimarkojn
    • anguloj je tipo B   5-6 = li insistas sen obstineco por subteni siajn ideojn
    • anguloj je tipo C   5    = akordiĝemulo sen eksceso, sen cedemo
  • sinua 5-6/10  plus tordiĝinta 3/10 = kompreno de alies sentoj kaj postuloj
  • Flua 5 = sufiĉe senĝena, sekura, li ne haltas antaŭ malhelpoj
  • rapida 5 = sufiĉe rapide konkludas aŭ finaranĝas
  • rigidaj stangoj 5 = nefleksebla kiom sufiĉas
  • kurbitaj stangoj 5 = indulgema kiom sufiĉas
  • ekvilibra 5 = prudenta kiom sufiĉas
  • Larĝecoj estas gravaj signoj en la psika dinamismo de persono. Mi memorigas al vi ke, en la grafologia metodo de Girolamo Moretti, la larĝecoj estas je tri tipoj, kiuj strikte interkruciĝas unu la alian. Plej precize: 
    • larĝeco DE LITEROJ 5 =  sufiĉa intelekta malfermo por reekdiskuti pri si, pri siaj ideoj kaj projektoj
    • larĝeco INTER LITEROJ = afekcie, la skribanto montras nefidemojn kaj rezervojn
    • larĝeco INTER VORTOJ 4-5 = lia ekzamenado neniam estas hiperkritikema peso
  • aŭstera 5-6 = tio plifortigas la sobrecon kaj firmecon
  • spontana skribmaniero (ne primeditita) = sinkondutoj spontanaj kaj senafektaj, estas harmonio inter konscienco kaj nekonscio, inter  instinktoj kaj inklinoj.
  • maldekstra marĝeno =  ĝi estas tre larĝa kaj evidenta. Li, simbole, emas disiĝi de la familio, disiĝi de siaj originoj, de la pasinto, de ĉio kio troviĝas “antaŭe”.
  • dekstra marĝeno = ĝi ne ekzistas. Li, simbole, antaŭeniras sentime ĝis la atingo de konsentitaj limoj (ĉi-kaze, grafike, ĝis la dekstra paperfolia flanko, fine de la skriba linio)         
  • subskribo simila al teksto = identeca kohereco. Li ne deziras aperi pli aŭ malpli ol li efektive estas, kaj li ne devigas sin al senutilaj tensioj.

________________________________________________