la personeco de Joseph Rhodes (1)

brita esperantisto
(1856-1920)

GRAFOLOGIA ANALIZO

Unuaj impresoj post atenta grafika observado de lia skribmaniero. Lia skribaĵo estas fundpaĝe.

Joseph RHODES tutcerte estis valora homo, laŭ ĉiaj vidpunktoj (homa, etika, morala, socia kaj psikologia) pro la fakto, ke li ŝajnas esti instigita de justecaj valoroj kaj principoj tre altaj en siaj agoj kaj perspektivoj. (tordiĝinta 7-8 dekonoj , supermeza grado).

Li ŝajnas esti persono ĉiam konscia pri si mem kaj pri la aliaj homoj, ĉar li emas kontroli, konstati la verecon, certiĝi… Ĝuste pro tio, mi konkludas, ke li estas konsiderenda ĉiam responsa de propraj agoj. Alivorte, li ĉiam konscie kapablas bone antaŭvidi konsekvencojn de siaj kaj alies elektoj, de siaj vortoj, de siaj paroladoj. Ĝuste pro lia komplika “mekanisma psikologio” kaj observemo pri kontrastoj.

Lia personeco estas forta. Li kapablas entrepreni vastajn projektojn, ne nur pro sia tute aŭtonoma decidemo kaj decideco, sed ankaŭ pro sia rimarkinda vigleco kaj siaj abundaj eluzendaj energioj. (signoj: markita unuamaniere t.e. la videbla premforto en la stangoj, la supermezura tordiĝinta kun la rekta baza linio plutenata, kaj la ardita strekado en literoj ‘t’ kiuj elmontras kaj implicas propran memfidon)

Lia skribmaniero (kaj sekve lia personeco) aspektas tre moderna, kompare lian epokon. Lia skribado estas tre personigita, ne laŭmodela. (la signo tordiĝinta, t.e. literaksoj kiuj subite kaj bruske fleksiĝas unu la alian, ne estas instruita en lernejoj, kaj elmontras lian psikan sendependon)

Mi povus halti ĉi tie, lia esenca psika portreto jam vidiĝas, sed la supra estas nur produkto de sinteza unuarigardo, ĝenerala impreso, per kiu oni reliefigas nur la plej karakterizantajn grafologiajn signojn, ĉeestantajn. Do, en alia artikolo, mi ampleksigos mian grafologian analizadon.

—— 

Biografiaj notoj

Finfine, informoj pri li kaj lia vivo estas malmultaj. Pri li oni scias, ke li estis profesie ĵurnalisto kaj ke redakto de vortaroj estis lia pasio, tiel ke oni nomis lin “vortaristo”. Fakte lia plej konata verkaro estas:

  • 1903: Traduko de la ,Ekzercaro‘ – First Lessons in Esperanto
  • 1905: Vortaro de Esperantaj Rimoj, represo 1984 ĉe eldonejo Artur E. Iltis, Saarbrücken
  • 1908: English-Esperanto Dictionary, Londono 1908, 547 p.

Lia samtempulo Carlo Bourlet (matematikisto kaj esperantisto) tiamaniere taksis ĉi-lastan en recenzo: “.. nuntempe la vortaro naci-esperanta la plej grava, la plej plena, kaj ankaŭ, .., unu el la plej bone kaj zorge verkitaj.” (La Revuo, 3a jaro 1909, n-ro 6 (30), p. 286-287).

Joseph Rhodes estis nomumita de Zamenhof membro de la unua (ĝis 1906 ankoraŭ provizora) Lingva Komitato (LK). En 1911, dum la Antverpena Universala Kongreso (UK), li estis raportisto de la kunveno de protestantaj Esperantistoj kiuj decidis la kreon de KELI (Kristana Esperantista Ligo Internacia)

—–

bildofonto: https://eo.wikipedia.org/wiki/Joseph_Rhodes#/media/Dosiero:1911_OvS_11_Jozefo_Rhodes.jpeg

( daŭrigote )

La floro kolĉiko (legendo)

Mi revivigas legendon pri floro kolĉiko, verkita originale en esperanto de Carlo Agostini – itala esperantisto, latinisto, aktiva en Esperantujo dum la ’60-aj jaroj de la pasinta jarcento. Tre bela rakonto, tre belaj la lokoj, tre bela la floro “kolĉiko”: sed bone atentu, ĝi estas venenega….!

Questa immagine ha l'attributo alt vuoto; il nome del file è 18-colchicum_autunnale-da-borgo-italia-p-it.jpg
Il r delle Dolomiti re Antelao
Reĝo Antelao / Il re Antelao

Reĝo Antelao / Il re Antelao – la dua pinto de la montara sistemo Dolomitoj (Italujo) alta metrojn  3.264

(sed fakte la unua, laŭ la alteca kaj horizontala rejŝo de ĝia soklo, kiu ne preterpasas,  laŭdiametre,  kvar kilometrojn)


Eminenta latinisto, itala instruisto kaj lernejestro, sperta kaj aktiva esperantisto estis Carlo Agostini, la aŭtoro de ĉi tiu teksto – kiu ŝajnas laŭdo al Naturo kaj al kreitaĵaj belecoj. Li instruis la italan kaj la latinan lingvojn en itala lernejo en Bulgarujo (Sofio, Burgaso); dum la jaroj inter 1955 kaj  1957 li estis prezidanto de Bolonja Esperanto-Grupo “Achille Tellini 1912”  – GEB (1); li gvidis multajn esperantajn kursojn en ĉiuj urboj, kien li transloĝiĝis pro laboraj kaj instruistaj kialoj. Inter tiuj lokoj, estis ankaŭ Cortina d’Ampezzo (provinco de Belluno), kaj de tie – okaze de la 31-a Nacia Esperanto-Kongreso, jaron 1960-an – li invitis esperantistojn viziti kaj ĝui tiujn miregajn naturo-spektaklojn de la montara sistemo Dolomitoj kie, inter somero kaj aŭtuno, belegaj floroj, el kiuj la kolĉikoj,  kovras kaj kolorigas la montajn herbejojn, spontanee.

Kolĉiko estas bulba planto, tre antikva, konata en Italujo kie ĝi enradikiĝas kaj kreskas laŭnature, kiu tre similas krokuson, sed – diverse de ĉi-lasta alia floro – ĝi estas venenega; pro tio oni devas atenti ne konfuzi unu per la alia,  ĉar kontraŭ la mortigaj toksinoj de  kolĉiko  tute ne ekzistas krontraŭveneno! Sed kolĉiko estas kreskaĵo aparte floranta en regiono Colchide, ĉe la suda bordo de Nigra Maro, sude de  Kaŭkazo, la nuna rusa Georgia,  kaj de tiu loko devenas ĝia nomo (el la greka: κολχικόν   /  latina scienca nomo:  colchicum  / en la itala: còlchico, colchico).

 _________________________________

LEGENDO PRI KOLĈIKO

Teksto de Carlo Agostini – itala esperantisto

(n. Monghidoro 1906 – m. Modena 1996)

    Estis la sepa tago de la mondkreado. La bona Dio estis finiginta sian imponan verkon. Ripozis la granda Demiurgo, turnante kontentan okulon al la mirinda kreitaĵaro de siaj manoj.               

    Ĉio estis bela, ĉio perfekta, ĉar ĉio korespondis al la eterna ideo-tipo, kies ĝi estis esprimo limigita, sed esence perfekta.

Kaj sian multeforman esencon la mondo malkovris per senfina gamo da koloroj sub la nova sunlumo, kaj per multesona harmonio vibranta en la ĉieloj.

    Poste la Kreinta Spirito trakuris kiel lasta kareso super la frapantaj Oceanoj, kaj kvietiĝis sur la blankaĵo de la Alpaj vertoj, kaj sin turninte al la Oriento, al la suno jam alta, sed ne ankoraŭ tagmeza, signis per ama rigardo la vojojn de la estonto. Kaj de la Alpoj Italujo etendiĝis al la lulilo de la homaro, ekatendante.

    Tiam sub Dia signo en nevidebla sulko agitiĝis la semoj de Jerusalemo, Ateno, Romo.

     Eble “Pelmo” estis Lia ora trono, haj ĉirkaŭ ĝi Tofanoj, Rosà, Pomagagnon, Cristallo, Sorapis, Croda da Lago, Tagmeza Beko levis timeme kaj scivoleme sian fronton, dum Reĝo Antelao, ornamita per sia blanka ermena pelto malkovris kaj klinigis sian fieran kapon antaŭ la Dieca lumego.

    Ĉio estis bona, ĉio estis bela.

    Dio disversis ĉie trezorojn da beleco, kaj boneco, kaj vivfermentojn, kaj sopiron al sentempo.

    La ĝoja tremo supreniradis kiel dankema incenso de la akvara ebenaĵo al la teroj fruktodonaj, al la granitaj turoj, al la neĝaj montpintoj ĝis la ĉiela stelartrono.

    Ĉar, ja, la Pelma trono estis jam vakua: la Granda Rito jam estis finita, kaj la Kreinto estis supren iranta tra la spaco al la poluso de l’ mondo, trans la polusa stelo.

    Tiam okazis ke, superflugante Boite-on, Cortinan torenton, ridetante al la alvoko, al la sopiro de la verda smeralda konko, Li malfermis la manojn benantajn, faligante la lastajn juvelojn de la trezoro per kiu Li estis beliginta la mondon. Kaj sur la tapiŝo de la herbejoj ekridis gencianetaj safiroj, ranunkolaj topazoj, rododendraj rubenoj, perlaj mugetoj…

    Sed ĝuste en la lasta momento, vidante ke la sorĉo de la mirinda valo eble forgesigos la homojn la ĉielon, Li ridetis malĝoje, kaj la tuta valo kovriĝis per la rozkolora, dolĉa melankolio de la kolĉikoj.

CARLO  AGOSTINI

El la revuo L‘Esperanto n. 64, jaro 1960, organo de Itala Esperanto-Federacio

___________________________________________

La traduko al la itala, el la e-originalo, estas de la blogisto (t.e. mi)



Eccellente latinista, insegnante e prèside italiano, abile ed attivo esperantista è stato Carlo Agostini, l’autore di questo testo sulla leggenda – che sembra una lode alla Natura e alle bellezze delle creature. Ha insegnato l’italiano e il latino nella scuola italiana in Bulgaria (Sofia, Burgaso); negli anni tra il 1955 e il 1957 è stato il presidente del Gruppo-Esperanto Bolognese “Achille Tellini 1912” – GEB (1); ha guidato molti corsi di esperanto in tutte le città in cui si è trasferito per motivi di insegnamento e di lavoro. Tra quei luoghi c’è stata anche Cortina d’Ampezzo, e da lì – in occasione del 31° Congresso Nazionale di Esperanto, anno 1960 – ha invitato gli esperantisti a visitare e a godere di quegli stupefacenti spettacoli della natura del sistema montuoso delle Dolomiti dove, tra l’estate e l’autunno, dei bellissimi fiori, tra cui i còlchichi, coprono e colorano i prati montani, spontaneamente.

Il còlchico è una pianta bulbare, molto antica, conosciuta in Italia dove attecchisce e cresce in  natura, che assomiglia molto al croco ma – diversamente da quest’ultimo fiore – è velenosissimo; per questo si deve fare attenzione a non confondere l’uno con l’altro, poiché contro le tossine mortali del còlchico non esiste proprio un antidoto! Il còlchico è una pianta fiorente soprattutto nella regione della Colchide, sulle coste del Mar Nero, a sud del Caucaso, l’attuale Georgia russa, e da  quel luogo deriva il suo nome  (dal greco: κολχικόν   /  nome scientifico latino:  colchicum  / in italiano: còlchico, o colchico / in esperanto:  kolĉiko).

_________________________________

LA LEGGENDA DEL COLCHICO

testo di Carlo Agostini – esperantista italiano (1906-1996)

.

    ” Era il settimo giorno della creazione del mondo. Il buon Dio aveva completato la sua opera grandiosa. Riposava il grande Demiurgo, volgendo contento gli occhi verso le meravigliose creazioni delle sue mani.

    Ogni cosa era bella, ogni cosa perfetta, perché ogni cosa corrispondeva al tipo di idea eterna, di cui era espressione contenuta, ma essenzialmente perfetta.

    E il mondo rivelava la sua multiforme essenza con una gamma infinita di colori sotto la nuova luce del sole e con una vibrante armonia di suoni nei cieli.

    Dopo, lo Spirito Creatore aleggiò come ultima carezza al di sopra degli Oceani agitati e svanì sul biancore delle vette Alpine, ed essendosi rivolto ad Oriente, verso il sole già alto, ma non ancora meridiano, segnò con sguardo benevolo le vie del futuro. E dalle Alpi l’Italia si espanse verso la culla dell’umanità, in attesa.

    Allora, al cenno di Dio, in un invisibile solco si agitarono i semi di Gerusalemme, Atene, Roma.

    Forse “Pelmo” (2) era il Suo trono d’oro, e intorno ad esso Le Tofane, Rozes, Pomagagnon, il Cristallo, Punta Sorapiss, Croda da Lago, Becco di Mezzodì (3)  sollevarono il loro volto, mentre il Re Antelao (4), ornato del suo manto bianco ermellino (5) scopriva e abbassò il suo fiero capo davanti alla grande luce Divina.

    Tutto era buono, tutto era bello.

    Ovunque Dio diffuse in poesia tesori di bellezza e di bontà, e fermenti di vita e anelito al tempo infinito.

    Il tremito di gioia salì come grato incenso del pianoro di acque verso fruttuose terre, verso le torri granitiche, verso le cime innevate dei monti fino al trono di stelle celeste.

    Il trono di Pelmo era ormai desolato: poiché la Grande Cerimonia già era terminata e il Creatore stava salendo attraverso lo spazio verso il polo del mondo, oltre la stella polare.

    Allora accadde che, sorvolando sul Boite, torrente di Cortina [d’Ampezzo], sorridendo al richiamo, al desiderio della conca verde smeraldo, Egli aprì le mani che benedivano, facendo cadere le ultime gemme del tesoro con cui aveva reso bello il mondo.  E sul tappeto dei prati cominciarono a sorridere gli zaffiri delle genzianelle, i topazi dei ranuncoli, i rubini dei rododendri, i mughetti perlacei…

    Ma proprio all’ultimo momento, vedendo che l’incanto della mirabile valle forse avrebbe fatto dimenticare agli uomini il cielo, Egli sorrise tristemente e la valle intera si coprì di color rosa, dolce malinconia dei còlchichi. (6) “

Carlo AGOSTINI

Dalla rivista L‘Esperanto n. 64, anno 1960, organo della Federazione Esperantista Italiana

_______________________________________________

La traduzione italiana dall’esperanto è dell’Amministratore di questo blog

________

Note:

  1. Per saperne di più sul gruppo GEB: https://www.dropbox.com/s/9ljxkml4qao2u8d/Gruppo%20Esperantista%20Bolognese.pdf sito ufficiale: http://www.esperantobologna.it/
  2. Pelmo: è una montagna delle Dolomiti di Zoldo (provincia di Belluno) che raggiunge i 3.168 m s.l.m. Si trova a est del passo Staulanza, separando la val di Zoldo e la val Fiorentina dalla valle del Boite.
  3. Il massiccio delle Tofane, Tofana di Rozes, Pomagagnon, Gruppo del Cristallo, Punta Sorapiss, Croda da Lago, Becco di Mezzodì: sono tutti monti del sistema Dolomiti.
  4. Re Antelao: detto anche il Re delle Dolomiti, è la seconda cima delle Dolomiti, con i suoi 3 264 m. ed è parte di uno dei principali gruppi delle Dolomiti bellunesi. (Fonte della foto qui presentata del ‘Re Antelao’:    http://www.altocadore.it/it/itinerari/itinerari_estivi/traversata_antelao.htm    ) In realtà è la cima più importante geologicamente, se si considera il rapporto tra l’altezza e l’orizzontalità del suo zoccolo, che non supera il diametro di quattro chilometri
  5. Il colore della pelliccia dell’ermellino varia secondo la stagione: d’inverno diventa totalmente bianca
  6. Il colore del còlchico è tra il rosa e il violetto, come nelle foto.
  7. Il 31° Congresso Italiano di esperanto ebbe luogo a Cortina d’Ampezzo sul finire dell’estate 1960, proprio quando i còlchichi si preparavano ad uscire dal terreno per affacciarsi al mondo.

fino / fine

Ivo Lapenna

Multaj personoj kulpigas la lingvon esperanton, ke ĝi ne estas ‘natura’ lingvo, sed artifika. Plivere, esperanta lingvo estas konsiderenda planita lingvo kaj internacia.

Lingvo, fakte ĉiuj lingvoj, ne estas konsiderenda natura fenomeno (biologie), sed socia fenomeno:

La punkto estas, ke ĉiu lingvo estas lingva esprimo de difinita socia grupo kaj, iam formiĝinta, iam kreiĝinta, tiu lingvo efikas kuntene en rilato al sia socia grupo. Do, la lingvo estas preskaŭ legitimilo, identigilo, de la koncerna socia grupo.” (citaĵo eltirita de la sekva video)

Mi proponas al vi ĉi tiun videon, kun parolado de Ivo Lapenna. Pri li kaj pri lia biografio kaj agado vi povas trovi informojn en Vikipedio (1).
En la video, li tre klare kaj per tre preciza elparolo, kaj tre flue, ilustras kelkajn esencajn kaj profundajn konceptojn, kaj priskribas la lingvan esperantan fenomenon.

Esperanto kiel lingva esprimo de humaneca internaciismo

Esperanto evoluas kiel la aliaj lingvoj, per la samaj modaloj de iu ajn lingvo… tion evidentigas Ivo Lapenna.

La lingva evoluiĝo povas dependi de du faktoroj:

  • diferencigantaj (fremdigaj) – ekzemple: geografiaj, sociekonomiaj, kastaj, profesiaj, religiaj …kiuj malhelpas la bontenadon de la lingva unueco (se ĝi ekzistas), aŭ la alproksimiĝon kaj la integriĝon de du malsamaj lingvaĵoj.
  • unuigantaj – plejparte dependantaj de teknikaj progresoj (veturiloj, novaj komunikadiloj) sed ankaŭ la skribeltrovo, la preseltrovo, la literaturo, la produkto de specialaj fakaj lingvaĵoj… ĉiuj faktoroj kiuj helpas la forĝadon kaj la fortikigon de komunaj lingvoj por pli granda nombro da personoj, en ĉiam pli vastajn teritoriojn.

INTERNACIISMO

Por ke lingvo estu efektive internacia, nepras ke ĝi estu tia pro sia strukturo, pro sia socia bazo, kaj pro la celo al kiu ĝi utilas.

Strukture:

Vortradikoj de la lingvo esperanto estas plejparte devenantaj de internaciaj vortradikoj (tre atente elektitaj de Zamenhof, kiu mem konis multajn lingvojn).

Sed lingvo ne estas formita nur per vortoj. Ĝi devas havi ankaŭ gramatikan strukturon, prononco-regulojn, ortografion.

Nu, la esperanta gramatiko estas sintezo de tiu esenca parto de gramatiko kiu estas komuna al multaj lingvoj, nepra sed ankaŭ sufiĉa por taŭge esprimi propran penson.

Socie:

Esperanto estas internacia ankaŭ je sia socia bazo.

Klarigo. Lingvoj naciaj, eĉ kiam estas utiligataj plimalpli efike por internaciaj komunikadoj, restas naciaj, kaj en la ena strukturo, kaj en la socia bazo. Naciaj lingvoj apartenas al respektivaj nacioj: civitanoj de aliaj nacioj povas studi nacian eksterlandan lingvon plimalpli bone, sed ili ne sentas ĝin kiel la sian. Diverse, la Internacia Lingvo Esperanto estas propraĵo de la tutmonda kolektivo, kaj ĉiu persono kiu konas ĝin sentas tiun lingvon kiel propran.

Cele:

Je la fino, esperanto estas internacia ankaŭ laŭ la vidpunkto de sia celo: utili kiel neŭtrala instrumento, kaj transnacia, al tutmondaj internaciaj rilatoj.

Ankaŭ pro la travivaĵoj en plurlingva kaj konflkitema socia medio, la delikata animo de Zamenhof, ideinto de Esperanto, antaŭvidis por la Internacia Lingvo, jam ek de la komenco, la pli vastan socian grupon imageblan: la homaron.

_________________

(1) https://eo.wikipedia.org/wiki/Ivo_Lapenna :

Memortago – 27an de januaro

Auschwitz I entrance snow.jpg

La unua bildo estas enirejo de la koncentrejo de Auschwitz (Aŭŝvico) kun la pordega superskribaĵo: Arbeit macht frei (la traduko: Laboro liberigas)

La dua bildo estas koncentrejo de Auschwitz en 1945, kun la eksteraj trakoj…oni scias por kiu kialo

La tria montras la saman diritan surskribaĵon ĉe la Gestapo-malliberejo de la Koncentrejo Theresienstadt.

Sube: la fervojo al ekstermejo Treblinka – En ekstermejo Treblinka familianoj de Ludoviko Zamenhof estis murditaj – Pluajn informojn pri ili mi evidentigas tuj sekve de ĉi tiu artikolo: Lidja kaj Sofja mortis en Treblinka kaj Adamo Zamenhof dum unu momento post elhejma kaptigo.

Treblinka, estas la nomo de du naziaj ejoj, koncentrejo kaj ekstermejo, la dua plej grava post la koncentrejo Auschwitz (Aŭŝvico) en okupata Eŭropo.
Treblinka 1 estis konstruita en 1941 kiel laborejo por krimakuzitoj; ĝi situis je cento da kilometroj nordoriente de Varsovio, proksime de la urbo Małkinia, en okupata Pollando. Iom malpli ol jaro post la malfermo de tiu ejo, kiu ja estis poste konata sub la nomo de Treblinka 1, dua ejo estis konstruita kiu rapide iĝis grava ilo en la plano pri ekstermado de judoj elpensita de la tria imperio. Treblinka 2, konstruita de germanaj entrepenoj dungintaj judajn kaj polajn malliberulojn, iĝis ekstermejo por la judoj el centra Eŭropo.

.

Risultati immagini per bandiera esperanto

Pri Lidja Zamenhof mi jam verkis:
https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2019/02/01/memore-de-lidja-zamenhof/
https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2020/01/20/denove-pri-lidja-zamenhof/
Pri Sofja Zamenhof bonvolu rigardi:
https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2020/09/19/sofja-zofia-zamenhof/

Charles Chomette

Charles Chomette – esperantisto de la unuaj tempoj – el gastalbumo de familio Minnaja (kiun mi tre dankas)

Biografiaj notoj (el e-vikipedio):

naskiĝdato: nekonata
mortodado: 13-04-1969
devenlando: Francujo
profesio: nekonata
ŝtataneco: Usono
edzino: Sian Germaine van der Veken, belga esperantistino konata dum la 20-a Universala Kongreso de Esperanto en Antverpen
du filinoj: iliaj nomoj estas Lilio kaj Dianto (denaskaj esperanto-parolantoj)

Chomette Charles transloĝigis al Usono en 1919; tie li estis aktiva esperantisto. Sed, verdire, oni malmulton scias pri li. Mi ne trovis foton pri li! Tutcerte, li tradukis la tekston por la esperantlingva filmo Incubus (1965-1966) en kiu rolis la fama aktoro  William Shatner, kiu famiĝos ĉefe danke al sciencfikcia filmaro Star Trek. En tiu filmo William Shatner kaj la aktoroj parolas nur en esperanto.

Fundpaĝe vi trovos la videon, kiu troviĝas ĉe jutubo, de la dirita filmo “Incubus”

.

___________________GRAFOLOGIA SLIPO ___________________

Signo-gradoj, laŭ dekonoj:

Estantaj esencaj signoj:

Larĝecoj: inter la vortoj 9, interlitere 4 kaj unuoplitere 4-5  –  linio plutenata 8  –  klara 7-8  –  Malegala kun metodo 7 – anguloj je tipo A (ofendiĝemo) 7  –  Anguloj je tipo B (persistemo)  6 –  Anguloj je tipo C  6  (takta kondutkapablo)  – ligita/malligita 5  –  facilmova (literoj saltetantaj supren/malsupren de la baza linio)  7  –  Sinua 6 kun tordiĝinta 1-2  –   eta skribo 5 kun detalemeco 5 

Modifaj signoj:

sobra 9  – kurbiĝintaj stangoj 6  –  subtila premo 5-6  –  akurateco: iomete super la meza (6), iomete pesata –  punktetoj dekstren delokitaj  –  streketo de litero ‘t’ plejparte mallonga, escepte de la subskribo  –  literoj A-O pinte malfermitaj

Hazardaj signoj:

ekstrasigno pri subjetiveco, sed nur en lia subskribo (kie li estas iomete pli spontana)

____________________

PSIKA PORTRETO

laŭ lia skribmaniero:

Personecaj trajtoj – kondutmaniero – dispozicioj

GRAFOANALIZO

Charles Chomette estas unu el tiuj personoj, kiuj havas grandan erudicion, kaj estas dotitaj per talentoj sed ne ŝatas sin montri aŭ aperi aŭ agresive sin imponi.  Li povas aspekti al plejmulto tre modesta, aŭ eĉ sensignifa, sed tio ne respondas al vero.  (sobra. subtila, eta)

Fakte, li ne havas apartajn ambiciojn, tute ne estas karieristo, sed estas sincere tre atenta al mondo kaj al vivo, kaj al socio, kiojn li interne kaj silente kritikemas kaj prijuĝemas. Estante li, per sia inklino, unuopulo tute ne supraĵa, tute ne indiferenta, kaj tre bona observanto kun eksterodinara memorkapablo, li aspektas ofte malaplomba, eĉ kelkfoje timida. Lia pasio estas atingi la kernon de demando, malgraŭ siaj kompreneblaj tute homaj limoj. Pro tio, li neniam estas kontenta pri io ajn.  Nur personoj same profundpensaj kaj same kulturitaj kapablas taksi lin ĝuste, kun estimo kaj per korekta interpretado de liaj aspiroj kaj sendubaj streboj. (baza linio plutenata, detalema, ekscesa intervorta larĝeco, literaksoj dekstren kliniĝantaj, neniu hazarda ekstrasigno, klara)

Li emas studi kaj koni, disvolvi temojn. Ĉiukaze, lia sensiveco dependanta de atento kunligita al emociemo,  lia interna sekva nervozismo, estas tre bone memkontrolataj, tiom ke li povus aspekti eĉ pli severa, pli forestanta, malpli agorda ol li efektive estas rilate al mondo kaj al sociaj rilatoj. (eta, malegala kun metodo 7, subtila, klara, anguloj je tipo B, literoj saltetantaj supre/malsupren: ĉi lastaj estas klara simptomo de abruptaj incitiĝoj… sed ankaŭ skizitaj kaj modleblaj literoj A-O pinte malfermitaj kun literaksoj decide kliniĝintaj dekstren= indico je sociaj interesoj)

Li persiste protektas sian diskretecon, sed li kapablas senti kaj alceli esperojn, celojn kaj revi. Vivas en li nombraj duboj, suspektoj, timoj, malkvietecoj aŭ agitiĝoj, sed li ne emas elmontri ilin. (eta, sobra altgradaj)

Ĉar li alkutimiĝas elspezi nur en si mem ĉiujn impresojn de li ricevitaj (liaj plej grandaj kaj intensaj personectrajtoj estas ĝuste rezerviĝemo kaj sobreco kaj aldone ekscesa pripensado), li facile povus esti trafita de fizikaj ĝenoj, super ĉio en la hepataj funkcioj.  (sobra, neniu ekstrasigno, malekvilibra larĝeco inter la vortoj = 9 dekonojn…rilate al la aliaj larĝecoj )

Tre probable, dum sia vivo li spertis kaj suferis pro envioj, rivalecoj, kaj  malicemoj de aliaj unuopuloj adresitaj al li (ĉu  kolegoj, kunlaborantoj aŭ rivaloj?). Tiaj kialoj povus klarigi al ni lian atentemon por ne erari, lia konscieco kaj akurateco, malfidemon kaj inklinon retiriĝi kaj eviti ekkonkurojn kontraŭ aliaj homoj….  Prefere, li izoliĝas.  (subtila kun anguloj je tipo A super la meza grado, klara kaj eta, akurata 6, kun sinua 6 kaj 1-2 dekonojn da signo tordiĝinta)

Pri li oni scias malmulton, nek lian naskiĝdaton, nek lian profesion. El lia skribaĵo oni ekscias, ke li loĝis en Los Angeles, Kalifornio, sed oni tute ne povas dedukti lian aĝon dum jaro 1951-a

Por sintezi:

Lia pensado estas tre profunda. Lia lernado estas facila pro interesiĝemo, memoro kaj asimiliĝemo de ideoj, nocioj, kaj argumentadoj. Lia atentokapablo estas vere eksterordinara, kaj direkte al materia mondo kaj al tiu spirita. Li estas gvidata en siaj kondutoj per tre granda prudento.

Pro la fakto, ke li observadas ne nur la esencon, sed ankaŭ akcesorajn (hazardajn) specialaĵojn, kaj konsidere lian mensan klarecon (per kiu li konceptas kaj komunikas tre klare) li estus bona instruisto. Li estus pli sukcesa en elementa instruado: fakte li emas pacience espliki ĝis satiĝo de la aŭskultanto, kaj lia emo ekspliki ankaŭ neglekteblajn detalojn povus riĉigi kaj interesigi virgajn mensojn.

——-

Sube vi trovos la menciitan videon de INCUBUS – “Filmita en la jaro 1965 en Usono kaj “elfosita” pli ol 30 jarojn poste, estas verŝajne la unua horora filmo plene en Esperanto. Ĉar origine ĝi ne estis farita por esperantistoj, anglalingvaj aŭ franclingvaj (onidire ankaŭ itallingvaj) subtekstoj akompanas la dialogojn. Pro la fuŝa elparolo de la ne-Esperantistaj aktoroj, la subtekstoj estas utilaj por kompreni la dialogon de la filmo.” … (el: https://eo.wikipedia.org/wiki/Incubus)

Reĝisoro: Leslie A. STEVENS Ĉefa rolanto: William Shatner

grafoanaliza indekso (memorilo)

skribmaniero de Girolamo Moretti (skolfondinto de la itala grafologia metodo de mi utiligita)

– – – – – – – –

Jen nomoj kaj ligiloj pri la pioniroj jam grafoanalizitaj, por tuja kaj pli simpla elserĉo.
Ne facilas eltrovi manskribojn de esperantaj pioniroj (tutcerte avangarduloj sed homoj kiuj vivis antaŭ certa tempo ), kaj kiam tio eblas oni povas esplori per ilia skribmaniero kelkajn signifajn psikajn trajtojn, kelkfoje neatenditajn, kiuj pli bone povas klarigi al ni (posteuloj kaj nunaj ordinaraj homoj) la motivaĵojn de iliaj eksterordinaraj agoj, kiuj permesis al la internacia lingvo pluvivi.
1. Ludwik Lejzer Zamenhof    –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/03/20/ludwik-lejzer-zamenhof/
2. Clarence Bicknell    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/03/26/clarence-bicknell/
3. Louis de Beaufront    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/02/louis-de-beaufront/
4. Giorgio Canuto    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/09/grafoanalizo-pri-giorgio-canuto/
5. Eŭgeno Lanti    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/18/eugeno-lanti/
6. Edmond Privat    –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/20/edmond-privat/
7. Modesto Eugenio Carolfi    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/23/modesto-eugenio-carolfi/
8. Stellan Engholm (unua parto):    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/26/stellan-engholm-unua-parto/
9. Stellan Engholm (dua parto):    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/04/27/la-personeco-de-stellan-engholm/
10. Carlo Cordero di Montezemolo    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/05/02/carlo-cordero-di-montezemolo/
11. Julia C. Isbrücker    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/05/03/julia-c-isbrucker/
12. Bruno Migliorini    –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/05/09/analizeto-bruno-migliorini/
13. Giacomo Bianchini   –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/05/16/giacomo-bianchini-la-senlaca-piocfrapisto/
14. Abram (Abraham Antoni)  Kofman   –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/05/26/abram-kofman/
15. Kazimierz Bein – t.e. Kabe   –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/06/05/kabe-estas-kazimierz-bein/
16. Julio Baghy   –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/07/04/julio-baghy/
17. Émile Grosjean-Maupin   –   https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/08/26/emile-grosjean-maupin/
18. Daniele Marignoni  – unua parto  –    https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/10/23/la-personeco-de-d-marignoni-1-a-parto/
19. Daniele Marignoni  – dua parto  –     https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2018/11/13/la-personeco-de-d-marignoni-2-a-parto/
20. Louis Bastien  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2019/01/05/louis-bastien/ (memore de)
21. Lidja Zamenhof  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2019/02/01/memore-de-lidja-zamenhof/
22. Maurice Rollet de L’Isle  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2019/07/10/la-personeco-d-rollet-de-lisle/
23. Nikolaj Evstifejev  –  unua parto  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2019/11/25/1-a-parto-grafoanalizo-pri-nikolaj-evstifejev/
24. Nikolaj Evstifejev  –  dua parto  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2019/12/10/2-a-parto-grafoanalizo-pri-nikolaj-evstifejev/
25. René de Saussure  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2020/07/07/grafoanalizo-pri-rene-de-saussure/
26. Ferdinand de Saussure  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2020/07/11/grafoanalizo-pri-ferdinand-de-saussure/
27. Sofja (Zofia) Zamenhof  –  https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2020/09/19/sofja-zofia-zamenhof/
28. Charles Chomette – https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2020/12/23/charles-chomette/
29. Joseph Rhodes (1) – unua parto – https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2021/04/30/la-personeco-de-joseph-rhodes-1/
30. Joseph Rhodes (2) – dua parto – https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2021/06/19/la-personeco-de-joseph-rhodes-2/
31. SUBSKRIBOJ de 67 esperantaj Pioniroj – https://pionirojdeesperanto.wordpress.com/2021/08/22/esperantaj-pioniroj-subskribe/


aliaj………            e n    s t a t o     d e     p r i l a b o r o

Wikiradio – dediĉo al L. L. Zamenhof

https://www.raiplayradio.it/programmi/wikiradio/archivio/puntate

Per gli italiani, per chi desiderasse un approfondimento biografico-storico-linguistico su Zamenhof uomo, Wikiradio RAI radio3 dedica, oggi 15 dicembre 2020, questo ‘podcast’ all’iniziatore dell’esperanto: Ludwik Lejzer Zamenhof

P.S. – Per vederne i dettagli cercate nell’archivio 2020 alla data suddetta e potrete ascoltarne direttamente la storia: una storia che ha affascinato molti nell’arco di un secolo e che affascina ancora oggi.

15-an de Decembro 2020

Zamenhofa Tago

La 15-an de Decembro 2020, morgaŭ, estos 161-a datreveno ekde la naskiĝdato de Ludoviko Lazaro Zamenhof (1859-1917), la iniciatinto de Esperanto. En Esperantujo, la universala lando de Esperanto, oni ĝin festos per pluraj eventoj. Oni ne nur festos lian naskiĝdaton, sed ĝi estos okazo por kuraĝigi la esperantan kulturon kaj la publikigon de pluaj libroj: pro tio, la Zamenhofa tago estas konsiderinda samtempe la Tago de Esperanto-libro kaj la Tago de Esperanto-kulturo.

Pluajn informojn vi povas trovi en Vikipedio (plurlingve), aŭ simple en la tuta interreto, per la ŝlosila vorto “Zamenhofa Tago”….

la domo kie naskiĝis L. L. Zamenhof (en Bjalistoko = Białystok)
Bjalistoko tiutempe estis en Litovujo sub la rusa imperio, nuntempe ĝi apartenas al Pollando

L. L. Zamenhof

Por ĉiu sia lingvo, por ĉiuj esperanto!

Sofja (Zofia) Zamenhof

Sofja Zamenhof – 1906 proksimume

La tutmonda Esperanto-Muzeo – gastigita ĉe la Nacia Biblioteko en Vieno – estas tre interesa kaj grandvalora fonto je informoj pri la historio de Esperanto. Bonvolu viziti ĝin diĝite por konstati: https://www.onb.ac.at/eo/bibliothek/sammlungen/kolekto-por-planlingvoj/digitaj-dokumentoj/periodajoj

Ĝuste tie, laste kaj ĝoje, mi eltrovis manskribaĵojn de Zofia (esp. Sofja) Zamenhof, la plej aĝa filino de Ludoviko Lazaro Zamenhof, la ideinto de la internacia lingvo.

Biografiaj notoj

Sofja naskiĝis la 13an de decembro 1889 en la hejmo de la geavoj Zilbernik, en Kaunas, en Pazu Gatvè, kiam la patro Ludoviko loĝis en Ḧerson por trovi laboron kaj gajni plimulte por subteni sian kreskiĝantan familion. En 1888 jam naskiĝis Adamo kaj poste, en 1904, naskiĝos Lidja, la plej juna (pri kiu mi jam iomete paroletis).

En 1890 la tuta familio reunuiĝis kaj returnis al Varsovio. Ili ekloĝis en la Novolipki strato 21.
Okazis aliaj malproksimiĝoj en la Zamenhofa familio, pro financaj kialoj.
En 1893 la monsituacio tiel malboniĝis ke ili devis transloĝiĝi al la rusa urbo Grodno. Ludoviko forlasis Varsovion en oktobro. Klara kaj la du infanoj, Adamo 5-jara kaj Sofja 4-jara, sekvis lin en novembro.
La monsituacio pliboniĝis nur en 1896 tiel ke Ludoviko decidis iri al Vieno por perfektiĝo en la okulmedicino. De aŭgusto ĝis decembro Klara Zilbernik kaj la du infanoj restis en Grodno.
Kiam Ludoviko en decembro revenis el Vieno, li decidis forlasi la urbon Grodno por denove praktiki en Varsovio. Ili ekloĝis en la Dzika strato 9 (1898).

En 1907 Sofja vojaĝis al Lausanne (Svisujo) kaj komencis studi medicinon en la Universitato. Internaj kaj infanaj malsanoj. Lidja, la plej juna, estis tiam vere etulino, kaj verŝajne spertis solfilinan vivon. Sofja iĝis D-rino en 1913 kaj returnis al Varsovio. Ŝi laboris unue ĉe Hospitalo en Lebedyn kaj poste en Varsovio. La svisa diplomo ne donis la rajton deĵori en Rusujo, kaj  en 1914 ŝi vojaĝis al S. Peterburgo por fari registaran ekzamenon. Pro la militeksplodo ŝi ne povis returni al Varsovio kaj de 1914  ĝis 1918 ŝi devis deĵori en Ḧarkov kiel kuracistino. Ŝi povis rekte korespondi kun la gepatroj en la unua jaro de la milito. Sed en 1915 Germanoj okupis urbon Varsovio kaj de tiam rekta korespondado ne estis ebla.

En 1918 Sofja revenis el Rusujo (intertempe ŝia patro mortis, la 17 Apr. 1917), kaj ekloĝis ĉe la patrino en la Krolewska strato 41, kie la patrino loĝis de 1915. La frato Adamo, en 1919, estis mobilizata kiel kuracisto pro la eksplodo de la pola-rusa milito. Ankaŭ Sofja, la sekvan jaron 1920 estis mobilizata kiel kuracistino. Ili revenis hejmen nur en 1922.

En 1924, kiam la patrino Klara revenis de la Universala Kongreso en Vieno kaj malsaniĝis, Sofja flegis ŝin. En 1939 Germanoj atakis Polujon kaj dum la bombardado en Varsovio, la domo de familio Zamenhof estis detruata kaj ĉio perdiĝis.

En 1940, la 29an de Januaro, Germanoj arestis Sofja kune kun la aliaj Zamenhofanoj. Ili devis resti en la Rawiak malliberejo ĝis la 5a de Marto. La nazioj mortpafis Adamon tuj la 29an de Januaro en la mortpafejo Palmiry ekster Varsovio. En 1942 Sofja kaj la aliaj familianoj estis denove arestataj kaj sendataj al la gasmortigejo Treblinka. Sofja estis murdata en la monato aŭgusto. Lidja estis murdata en la monato oktobro. La edzino de Adamo (Vanda), kaj ties filo (Ludokiko, kiu nomiĝas kiel la avo) estis savataj.

Sofja tre multe helpis la Esperantistan movadon. Ŝi vizitis diversajn Universalajn Kongresojn (UK).

Kelkaj el supraj biografiaj notoj troviĝas rekte maneskribitaj de Sofja mem ĉi tie:  https://digital.onb.ac.at/RepViewer/viewer.faces?doc=DTL_7491298&order=1&view=SINGLE  Temas pri la letero de ŝi adresata en 1931 al iu S-ro Hugo Steiner, vienano, kiu estis ĝis 1938 direktoro de Internacia Esperanto-Ligo, unu el plej grandaj esperanto-organizoj tiuepoke.

La plejparton da informoj mi ĉerpis el verko: LA VIVO DE D.RO L.L. ZAMENHOF EN BILDOJ, de Henk Thien.

RAPIDA KOMPARO INTER SKRIBMANIEROJ

DE SOFJA ZAMENHOF

KAJ LUDOVIKO LAZARO ZAMENHOF

Sofja Zamenhof

Supre,  el letero datita 11 novembro 1931 sendita de Sofja Zamenhof al S-ro Hugo Steiner – Sofja estas 42-jara

Bildofonto: https://digital.onb.ac.at/RepViewer/viewer.faces?doc=DTL_7491298&order=1&view=SINGLE (grandigo)

Subskribo de Sofja Zamenhof:

Supre, eltirita el letero datita 26 februaro 1916 de Sofia al Margrethe Noll. Sofja estas 27-jara

Bildofonto: https://digital.onb.ac.at/rep/osd/?101F6336

.

Ludoviko Lazaro Zamenhof

Supre, el letero del 1908 sendita de L.L. Zamenhof al John Merchant. Zamenhofa estas 49-jara

Bildofonto: https://digital.onb.ac.at/RepViewer/viewer.faces?doc=DTL_6786221&order=1&view=SINGLE (grandigo)

Subskribo de L.L. Zamenhof, sube:

Supre, L.L. Zamenhof estas 48jara

Mi rimarkigas al vi nombrajn similecojn, kiuj estas ne nur vidaj sed ankaŭ grafologiaj, inter la du personecoj. Komunaj grafologiaj signoj: rapida skribo, literoj saltetantajsupren kaj malsupren rilate al la baza linio, mallarĝaj unuopaj literoj sed larĝecoj tre larĝaj interlitere kaj intervorte, malegala kun metodo (= literoj ne estas distribuataj aŭ grandaj sammaniere, ili ne estas samegalaj, sed la tuto aperas bone organizita kaj kohera kuntekste), aksoj de literoj estas dekstren kliniĝantaj, literoj A-O surpinte malfermitaj, la surpapera manpremado estas vigla kaj varia: prefere ĝi estas leĝera sed aperas tie-ĉi kaj tie abruptaj dikecoj, simptomo de abruptaj emociaj ŝanĝoj kaj animstatoj tuje superitaj.

Diverse, la ligiteco inter la literoj (signo ‘ligita interlitere’) estas malsamaj en la du skribmanieroj:

  • S o f j a reakiras la spiron pli ofte, multaj interliteraj kunligoj estas interrompitaj…
  • L u d o v i k o estas spirmanka, intelekte li urĝemas konkludi, kunligoj interliteraj estas plejparte seninterrompaj.

Grafike, spiro aŭ ne-spiro videblas ĝuste en la ligado inter litero kun la sekva. Sed bone atentu, oni ne devas konsideri nek kalkuli literojn ‘i’ kiuj sianature devigas interrompi la fluon, aŭ kiam estas akcentosignoj, ks.
Ligita interlitere elmontras seninterrompan pensadon, bonan asociigon de ideoj, logikajn La logikkapablo de Ludoviko L. Zamenhof estas pli fera, pli firma, kelkaspekte pli trafa. Diverse, Sofja pesas, haltas pli ofte por analizi aŭ inspekti kaj havas malpli konvinkajn argumentadojn.

Du personoj ambaŭ viglaj intelekte, kreaj, sentemaj kaj facile impreseblaj, grandanimaj kaj sin dediĉaj al socio. Je unua impreso ŝajnas ke Sofja estu en perfekta kunpartoprenado kaj konsento al patraj idealoj. Sofja ŝajnas esti pli prudenta intelekte, male ŝia patro estas pli senembarasa kaj sentima pri la valideco de siaj ideoj. Krome, Zamenhof, siaflanke, ŝajnas esti pli sentema, pli delikata kaj emociovibranta, samtempe pli krea; diverse Sofja ŝajnas esti pli fakta kaj konkreta, pli rapida decidi en la ĉiutaga vivo. Ambaŭ posedas intuiciojn kaj originalecon en sia profesio.

Fino

Esperanto-vivo

La esperanta historio estas juna, kaj ankaŭ nuntempe oni povas trovi pionirojn kiuj senlace, senĉese kaj kun entuziasma kuraĝo emas konigi la internacian helplingvon Esperanton per novaj vojoj, neniam malfermitajn aŭ trairitajn de aliaj personoj sammaniere. Unu el tiuj pioniroj estas Antonio De Salvo, kiu – en aparta retejo, kunlabore kun Itala Esperanto-Federacio – estas la aŭtoro de ĉiuj artikoloj, unu ĉiutage, ĉerpinte el sia ampleksa kolekto da informoj, grupigitaj dum tuta vivo per atenta observado kaj studado pri la esperanta mondo.

Per tiuj blogeroj li rakontas historiojn pri Esperanto, kaj vojaĝigas la legantaron al la multaspekta vivo de Esperantujo: literatura, historia, muzika, poŝtmarka, radia … kun anekdotoj aŭ nekonataj informoj pri eminentuloj aŭ ĉefroluloj de la esperanta vivo, kaj ekspozicio de kuriozaĵoj kelkfoje. La tuto estas plene dokumentita, bilde kaj skribe. Nenio estas laŭ hazardo. Se ankaŭ vi deziras vojaĝeti kaj esploreti la esperantan vivon, mi konsilas al vi viziti:

http://www.bitoteko.it/esperanto-vivo/eo/2020/09/

La aŭtoro precizigas, specife, ke:

Ĉar la blogo turniĝas ne nur al tiuj kiuj konas Esperanton, sed ankaŭ al la ĝenerala itala publiko, la tekstoj estas rigore en la du lingvoj (kio ankaŭ ebligas leksikan komparon).

Antonio De Salvo

__________________