Ĉu lingvoj estas la spegulo de popoloj?

Ĉiutage ni tute ne haltigas la rigardon sur nia parolita kaj skribita lingvo, sed ĉiutage ni forte utiligas ĝin.
Efektive lingvo, ĝenerale, esprimas specifan mondovidon, ĝi reprezentas manieron por albordiĝi al vivo. Pensomanieroj kaj sentomanieroj apartenantaj al komunumo, iamaniere, sedimentas en la individua lingva posedaĵo kaj, iamaniere, tiuj lingvaj strukturoj malkovros ion rilate al kutima orientiĝo de pensmaniero.
Ne temas pri simpla asociigo de nomoj al rilataj objektoj, kiel plenumis prahomoj, sed temas pri asociigo de vortoj kaj ties kunligitecoj al subjekto (persono) kiu ilin eldiras: tiamaniere lingvo fariĝas parto de individua subjektiveco. Tia ‘subjektiveco’ estas samtempe kolektiva; ĝi estas tiu de popolo. Fakte, kiel asertis Étienne Bonnot de Condillac (*), “Lingvoj, por tiuj kiuj ilin bone konas, enkadrigus la karakteron kaj la spiriton de ĉiu popolo. Oni povas vidi kiel imagkapablo reorganizas ideojn laŭ propraj antaŭjuĝoj kaj pasioj…. Sed, se kutimoj influis sur lingvaĵo, ĉi tiu, post la difinado de reguloj flanke de konataj verkistoj, same influis sur kutimoj, plutenante ĉiupopolajn karakterizojn tra la tempo“.

La socia psikologio alkalkulas la emociajn/afekciajn unuopulajn rilatojn al lingvo/lingvoj.
Ĉie ajn indivuo naskiĝas, li/ŝi tute ne elektas sian “gepatran lingvon”, sed li/ŝi devige ĝin akiras per ĉiam laborpostula kaj peza lernado. Lingvo, lingvoj, ne estas “naturaj”, kaj evoluas!

Respondon al la unua demando mi trovis en psikologia enciklopedio (**): lingvoj estas ne nur la spegulo de popoloj, sed la sorto de lingvoj kunligiĝas al la sorto de sociaj grupoj.
Plejprecize, la lingvoŝanĝoj dependas de interpopolaj rilatoj. Fakte, kaj ekzemple, konkerantoj devigas kaj diskonigas sian lingvon, kiu fariĝas tiu de la loĝantoj en la konkerita zono post plimalpli longa periodo da dulingvismo.

Ja, la temo aŭ problemo de rilatoj inter individuo kaj sia lingvo aŭ siaj lingvoj povas lokiĝi je lingva nivelo, sed ankaŭ je psikologia, socia kaj politika nivelo. Ni vidu, ekzemple, la lingva historio de la dulingva Irland-loĝantaro (***)

La kunekzistado en sama ŝtato de nombraj lingvaj komunumoj, precipe ĉu estas ankaŭ ekonomiaj kaj demografiaj diversecoj, kunportas problemojn: ĉiu restas ligita al sia gepatra lingvo, ĉar sia lingvo havas afekciajn radikojn tre profundajn, kiuj rekunigas apartenajn problemojn, kaj nacian identecon.
Tio sendubas.

KAJ ĈU LA LINGVO ESPERANTO?

Kie lokiĝas la lingvo Esperanto? Kian popolon ĝi spegulus? Ĉar Esperanto estas neŭtrala lingvo, parolata tutmonde, ĉar ĝi ne havas Nacion, kaj ne havas Ŝtaton, ĉar ĝi simple havas la ambicion helpi ĉiujn aliajn lingvojn interkomuniki en respekto de ĉiu nacieco kaj de ĉiu ŝtataneco, kaj de ĉiu tradicia kutimo, ĝi povas realisme esti konsiderata, fidinde, kiel dua lingvo por ĉiu popolo, kiam internaciaj kontaktoj bezonas. Aldone, ĝi estas vere facila por lerni. Tio same sendubas.

Por italoj, mi trovis en la reto interesan eseon kun interesa bildstria rakonteto, kiuj realisme ilustras la esperantan aferon:
https://pure.uva.nl/ws/files/2370194/155317_B.2014.Fumetto_Dan_Mazur.pdf

kaj pri la facileco de esperanto-lernado bonvolu scivoli interrete aŭ/kaj viziti:
http://ttt.esperanto.it/kirek/esperanto.html

Andrea Grillenzoni, alidirite Grillo, estas la aŭtoro de la vinjeto – bildofonto: http://ttt.esperanto.it/kirek/16regole.html

[e-traduko: UNU, DU, TRI, KVAR, KVIN, SES, SEP OK, NAŬ, DEK / Mi ĉiam diris, ke vi iam ajn ŝajnus freneza]


(*) – Ètienne Bonnot de Condillac (1714-1780), estis franca filozofo kaj ekonomikisto de la dua Klerismo, nome tiuj nomitaj de Napoleono ideologoj. Resume, li asertis ke: “Or tout homme, qui parle une langue, a une manière de déterminer ses idées, de les arranger, et d’en saisir les résultats: il a une méthode plus ou moins parfaite.”

(**) – PSICOLOGIA (volumo Socia Psikologio) eld. Trento Procaccianti Ed., 1974

(***) – bonvolu viziti: https://eo.wikipedia.org/wiki/Irlanda_lingvo

Rispondi

Inserisci i tuoi dati qui sotto o clicca su un'icona per effettuare l'accesso:

Logo di WordPress.com

Stai commentando usando il tuo account WordPress.com. Chiudi sessione /  Modifica )

Google photo

Stai commentando usando il tuo account Google. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto Twitter

Stai commentando usando il tuo account Twitter. Chiudi sessione /  Modifica )

Foto di Facebook

Stai commentando usando il tuo account Facebook. Chiudi sessione /  Modifica )

Connessione a %s...